Kuzu göbeği ya da uluslararası adıyla morel, dünyanın en çok talep gören yabani mantar türlerinden biridir. Mantar çiftliklerinde yetiştirilmeyen kuzu göbeği, genelde doğadan toplanır. Yenilen kısmı ise toprak altında yetişir ve yanı başında bulunan ağaçlar organik bir ilişkiye sahiptir.
Her bahar, mantar meraklıları, şefler ve mantar toplayıcıları ormanlık alanlarda kuzu göbeği avına çıkar. Asırlardır çok ilgi gören bir mantar çeşidi olan kuzu göbeğinin kaç tür varyasyonu olduğu bilinmemekle birlikte kuzu göbeğinin lezzeti konusunda herkes hemfikirdir. Hatta birçok şef kuzu göbeğini, dünyanın en lezzetli etinden daha lezzetli olarak tanımlıyor.
Bulması zor olan ve bulunca da oldukça pahalıya satılan kuzu göbeğini yetiştirmek de mümkün! Her ne kadar kuzu göbeği yetiştirmek kolay bir iş olmasa da harcanan emeğin karşılığını alacağınıza emin olabilirsiniz.
Uzun yıllar boyunca kuzu göbeğinin nasıl yetiştirileceği bilinmiyordu. Ancak 1982 yılında Kaliforniyalı bir çiftçi olan Ronald Owen kuzu göbeği yetiştirmek için en ideal yöntemi buldu.
O zamandan beri de pek çok kişi kendi bahçesinde, evin ihtiyacını karşılayacak düzeyde kuzu göbeği yetiştiriyor. Hatta Çin’deki bazı yetiştiriciler, 4000 metrekarelik bir alanda 6000 adet kuzu göbeği yetiştirmeyi başarmış halde.
Şimdi kuzu göbeği yetiştirmek için bilmeniz gereken konulara ayrıntılarıyla değinelim.
Kuzu Göbeği Nasıl Yetiştirilir?
Ekim işi, kuzu göbeği yetiştiriciliğinin en zor kısmıdır ancak aşağıdaki adımları uygularsanız pek sorun yaşamazsınız.
Nereye ekeceğinize karar verin: Kuzu göbeği ekmek için en ideal yer ölmek üzere olan bir ağacın dibidir fakat bu her zaman mümkün olmayabilir. Ekim yapılacak yer gölge olmalı, günde 3 saatten fazla direkt güneş ışığı almamalıdır.
Gündüz sıcaklığı 15-20 santigrad olan yerler idealdir. Kuzu göbeği en iyi kıştan ilkbahara geçerken yetişir.
Toprağı hazırlayın: Kuzu göbeğini nereye ekeceğinizden bağımsız olarak toprağı hazırlamnız gerekir. Örneğin ekim yapılacak toprağın üstünde talaş yakarak bir miktar kül elde etmelisiniz. Sonra bu külü yosun, talaş ve toprakla birlikte karıştırıp harman etmelisiniz.
Bir santimetre olacak şekilde toprağı çapalamalısınız. Kuzu göbeği özellikle 1.5 metre x 1.5 metrelik bir alanda iyi yetişir.
Mantarları hazırlayın: Eğer mantar ekim kiti alırsanız, elinizdeki kuzu göbeğinden kendi kitinizi yapabilirsiniz.
4 litre hazır suyu kaynatın. (Çeşme suyunda fazla klor olduğu için mantar yetiştirmek için iyi olmaz.)
Bu suya bir yemek kaşığı melas (şeker pekmezi) ilave edin. Şeker pekmezi, mantarlara büyümeleri için enerji verir.
Buna ek olarak çeyrek yemek kaşığı tuz ilave ederek de bakteri oluşumunu önleyin.
Bu karışımı kaşıkla güzelce karıştırın ve kaynamaya bırakın.
Suyun oda sıcaklığına gelmesini bekleyin. Sonra bu suya kuzu göbeğinin şapkaya benzer kısmını ilave edin. Bir süre daha karıştırdıktan sonra bu karışımı 44 ila 48 saat arasında dinlendirin. Daha sonra ise suyu bir tülbent aracılığı ile süzün.
Hazırlanan toprağın yanına gidin, mantarları çapalanmış toprağın üstüne yerleştirin ve süzülen suyu, turba karışımının üzerine dökün. Turba, yosunların fosilleştiği ve yanabilen bir toprak çeşididir. En son toprağın üstünü 1 santimetre kalınlığında yapraklarla örtün ve mantarların çıkmasını bekleyin.
İster yapay ortamda kuzu göbeği yetiştirin ya da doğada kendiliğinden yetişen kuzu göbeğini toplayın, bilmeniz gereken bir husus vardır: Kuzu göbeği, mantarın bitkisel kısmı olan miselyumun üreme organıdır. Miselyum ortak bir ilişki içinde olduğu ağaç canlanmaya başladığı bahar aylarında bu organı geliştirmeye başlar. Ayrıca toprakta yangın, kazı, ilaçlama, fırtına, sürü otlaması gibi şeyler cereyan ettiğinde de miselyum stres altına girer ve kuzu göbeği adı verilen yavrularını oluşturmaya başlar.
Velhasıl kuzu göbeği yetiştirmek zor bir süreçtir. Pek çok kez başarısız olmanız da ihtimal dahilindedir. Ekimden 10 gün sonra ekim yaptığınız yerde mantar filan göremezseniz bu süreci baştan tekrar edin…
Kuzu Göbeği Nasıl Hasat Edilir?
Hasat esnasında mantarın kafasını koparmak için keskin bir bıçak kullanın. Genelde mantarın boyu 7 santimetreye ulaştığında hasat yapabilirsiniz.
Toprağı ve böcekleri temizlemek için fırça kullanın ve topladığınız mantarları plastik saklama kabına koyun. Buzdolabında 2-3 gün muhafaza edebilirsiniz.
Mantarı ancak yemeğini yapacağınız zaman yıkayın, bu nedenle topladıktan sonra bekletecekseniz yıkamayın. Zira yıkamak mantarın çürümesini hızlandırır.
Kuzu göbeğini 3 günden daha fazla taze olarak saklamak istiyorsanız buzluğa atmalısınız. İşte o zaman mantarları yıkayabilirsiniz. Mantarın çapı 2.5 santimde uzunsa dörde bölmek mantıklı olur. Buzluğa atmadan önce mantarları haşlayabilir, soteleyebilir ya da tütsüleyebilirsiniz. Çiğ mantarı buzluğa atmak pek de iyi bir fikir değildir.
Kuzu Göbeği Yetiştiriciliğindeki Yaygın Sorunlar
Nemsiz ortam: Kuzu göbeği yetişmek için nemli bir ortama ihtiyaç duyar.
Aşırı nem: Aşırı nemli bir ortamda kuzu göbeğinin içinde bakteri ve küf oluşumu hızlanır. Bu da kuzu göbeğinin büyümesini yavaşlatır.
Yanlış sıcaklık: İdeal bir büyüme için toprağın 12-15 derece arasında olması gerekir.
Kirli tohum: Toprağa ektiğiniz mantar sapı (yani tohumu) çeşitli nedenlerle kirliyse, atık suyuna, bulaşık suyuna vs. bulaşmışsa, büyüyemeyebilir.
Yorumlar
Yorum Gönder